20 Oktyabr 2020-ci il.
Vətən müharibəsinin iyirmi dördüncü günü.
Artıq Suqovuşan, Cəbrayıl, Hadrut və Füzuli işğaldan azad olunub. Azərbaycan xalqı yeni qələbə xəbərləri gözləyir. Növbəti qələbə xəbəri isə Birinci Qarabağ müharibəsində sonuncu işğal olunmuş rayonumuz olan Zəngilandan gəlir.
Zəngilanın işğaldan azad olunması, yalnız bir torpaq parçasının geri alınması deyil, həm də tarixi ədalətin bərpa olunması idi. Belə ki, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Təhlükəsizlik Şurasının Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad olunması ilə bağlı dörd Qətnaməsi (822; 853; 874; 884) mövcud idi. Bu Qətnamələrdə hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılması və işğal edilmiş rayonlardan erməni silahlı dəstələrinin çıxması tələb edilirdi. O cümlədən, 884 №li Qətnamədə Ermənistan Respublikasından ermənilərin qondarma respublika üzərindəki bütün təsir vasitələrindən istifadə etməsi istənilir, hərbi əməliyyatların dərhal dayandırılması tələb edilir, son dövrdə işğal edilmiş Zəngilan rayonu da daxil olmaqla, digər rayonlardan erməni silahlı dəstələrinin çıxması tələb edilirdi. Ancaq, təəssüf ki, 1993-cü ilin 12 noyabr tarixində qəbul edilən bu Qətnamə və tələblər nə az nə çox düz 27 il kağız üstündə qaldı. Bəzi hallarda sadəcə günlər və saatlar içində icra olunan BMT TŞ Qətnamələrindən fərqli olaraq, bu Qətnamələrin reallaşdırılması üçün heç bir beynəlxalq qurum, təşkilat və ya böyük dövlətlərdən təzyiqlər gəlmədi.
Azərbaycanı Vətən müharibəsinin gedişatı zamanı öz torpaqlarında haqq-ədalət naminə apardığı mübarizəyə görə tənqid edənlər Ermənistanı 27 illik işğal dövründə nəinki işğalda günahlandırmadı, ona qarşı heç bir sanksiya tətbiq etmədi, hətta ona dəstək verənlər də çıxdı. Bunu görən Ermənistan isə təbii olaraq, günü-gündən daha da azğınlaşdı. Məhz bunun nəticəsi idi ki, Ermənistanın baş naziri sülh danışıqlarının getdiyi bir vaxtda “Qarabağ Ermənistandır və nöqtə” deyirdi ya da dövrün Ermənistan müdafiə naziri David Tonoyan Azərbaycanı yeni torpaqlar üçün yeni müharibə ilə hədələyə bilirdi. Bütün bunlar və Ermənistanın sərhədyanı ərazilərdə törətdiyi təxribatlar sonda Azərbaycan tərəfinin səbr kasasını daşırdı və müharibə qaçılmaz oldu. 27 Sentyabr tarixində başlayan müharibə 5 rayonumuzun hərbi, 3 rayonumuzun isə siyasi yolla azad edilməsi ilə sona çatdı. Bununla da, bəlkə də dünya tarixində bənzəri olmayan bir hadisə, BMT TŞ-nin qətnamələrinin bir ölkənin özü tərəfindən icra olunması kimi unikal bir hadisə həyata keçdi.
Beləliklə, Zəngilanın azad olunması, xalqımızın iradəsinin, birlik və bərabərlik ruhunun təcəssümüdür. Bu qələbə, Azərbaycanın tarixinə qızıl hərflərlə yazıldı və gələcək nəsillər üçün ilham qaynağına çevrildi. İndi vətəndaşlarımız bir araya gələrək, Zəngilanı daha da inkişaf etdirmək, mədəniyyətini canlandırmaq və iqtisadiyyatını gücləndirmək üçün əməkdaşlıq edir.
Xatırladaq ki, Zəngilan həm də müharibədən sonra Böyük Qayıdışın ilk addımı oldu. Burada, birinci “ağıllı kənd” pilot layihəsi çərçivəsində 1-ci, 2-ci, 3-cü Ağalı kəndləri inşa edilərək zəngilanlıların istifadəsinə verildi. Bu layihə, müasir texnologiyaların və innovativ yanaşmaların kənd təsərrüfatı, infrastruktur və sosial xidmətlər sahəsində tətbiqini özündə birləşdirirdi. Böyük Qayıdışın əsasını təşkil edən bu layihələr, Zəngilanı yalnız coğrafi baxımdan deyil, eyni zamanda ruhən də yenidən canlandırdı.
Zəngilanın bərpası, yalnız fiziki bir geri dönüş deyil; bu, eyni zamanda bir xalqın öz köklərinə, mədəniyyətinə və gələcəyinə olan bağlılığını ifadə edir. İnsanlar burada öz torpaqlarında yenidən həyata başlamaqla, öz köklərinə, ailə dəyərlərinə və müştərək irsə bağlılığını nümayiş etdirirlər. Bu, azərbaycanlıların tarixi torpaqlarına olan sevgisini, azadlığına olan həsrətini və gələcəyə olan inamını gücləndirir.
Ülkər Mirzəmətova
YAP Pirallahı rayon təşkilatının fəalı
Baş redaktor Bünyamin Bünyadzadə
Respublikainfo.com