Hələ 2019 – cu ildə Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikasında fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” fərman imzalamışdı. Məqsəd də idi ki, vətəndaşların 10 000 dollara qədər kreditlərinə görə hesablanmış bütün faiz borcları silinir. Məlumdur ki, hazırda əhalinin xüsusilə də aztəminatlı ailələrin banklara kifayət qədər kredit borcu var. Ölkəmizdə dövlət tərəfindən problemli kreditlər məsələsinə yenidən baxılarsa, kimlərin bank borcları silinə bilər?
Məsələ ilə bağlı iqtisadçı ekpert Əyyub Kərimli Referans.az -ın sorğusunu cavablandırarkən bildirib ki, cənab prezidentin məlum fərmanı imzalandığı zaman ölkəmizdə kəskin devalvasiya var idi. Həmin devalvasiyaya görə bank borclarının silinməsi daha artıq vəsait ödəyənlərə şamil olunmuşdu. Çünki insanlar manatla aşağı məzənnə ilə kreditlər götürmüşdülər. Bunun ödənişində də ciddi çətinliklər yaranmışdı. Bu fərman həm bank sektorunun sağlamlaşdırılmasına həm də insanların problemli kreditlərinin həll olunmasına hesablanmışdı. On min dollara qədər məbləğin silinməsi o dövr üçün çox müsbət qərar idi.
Əyyub Kərimli hesab edir ki, hazırda problemli kreditlərin həlli məsələsində bank-müştəri münasibətləri formalaşmalıdır. Eyni zamanda da bu məsələlər öz həllini məhkəmələrdə tapır. Əlbəttə ki, bu gün problemli kreditlərin silinməsi ilə bağlı düşünmürəm ki, hansısa bir formada dövlət müdaxiləsi baş versin. Çünki hər kəsin kredit öhdəliyi onun şəxsi yanaşmasıdır. Kredit borclarının silinməsi bank sektoruna da mənfi təsir göstərə bilər. Problemli kreditlərin həllinə gəlincə isə bu məsələ birbaşa bankların öz ixtiyarındadır. İqtisadiyyatda və mühasibatlıqda “ümidsiz borclar”adlı bir məhfum var.
Həmin borclar alınmadığı halda banklar mümkün vasitələrlə o borcların ödənilməsi istiqamətində fəaliyyətlərini aparırlar. Bir iqtisadçı kimi hesab edirəm ki, dövlət tərəfindən bank borclarının silinməsi doğru sayılmaz. Bu kimi hallar bankların gəlirlərinin azalmasına səbəb olur. Bu baxımdan da bu məsələlər bank və müştəri arasında öz həllini birmənalı şəkildə tapmalıdır.
Bünyamin Bünyadzadə
Respublikainfo.com