Belə qanlı hadisələrdən biri kimi 1918-ci ilin mart-aprel aylarında Azərbaycanın əksər bölgələrində dinc sakinlərimizə qarşı törədilmiş soyqırımı faktını misal göstərə bilərik. Həmin günlərdə Azərbaycanın Şamaxı, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Hacıqabul, Salyan, Neftçala, Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan və Bakı quberniyasının bir çox yaşayış məntəqələrində erməni silahlı dəstələri tərəfindən 10 minlərlə dinc sakinimiz kütləvi şəkildə qətlə yetirilmişdir. Erməni vəhşiliyi, soyqırımı təksə dinc sakinlərə qarşı deyil, həm də tarixi abidələrimizə, dini ibadətgahlarımıza, məktəb və xəstəxanalarımıza qarşı da yönəlmişdir. Həmin vaxt erməni quldur dəstələrinə bu məkrli niyyətlərini həyata keçirməkdə o zamankı Bakı Soveti ordusu da yaxından kömək etmiş, bu da öz növbəsində soyqırımın miqyasının genişlənməsinə rəvac vermişdir.
Qeyd edək ki, erməni millətçiləri tərəfindən həyata keçirilmiş soyqırımı aktı təkcə əliyalın azərbaycan xalqına qarşı deyil, eyni zamanda ölkəmizi öz vətənləri hesab edən qardaş millətlərdən olan ləzgi, talış, kürd və digər etnik qrupların da üzvlərinə qarşı törədilmişdir. Həmin vaxt Bakı Sovetinin, eyni zamanda Daşnaksutyun partiyasının silahlı erməni zabit və əsgərləri uşaq, qoca, ahil demədən məhəllələrə, evlərə soxulur, bəşər tarixində yaşanmayan vəhşiliyə imza atırdılar. Öldürülmüş insanların cansız bədənləri üzrəində həyata keçirilən zorakılıq əməlləri ermənilərin bütün zamanlarda həyata keçirdikləri vəhşilik aktı olmuşdur.
Düşmən bu vəhşiliyi Xocalı faciəsində də həyata keçirməklə mənfur, çirkin niyyət və xislətini bir daha ortaya qoydu. Lakin, təəsüflə deyirik ki, özünü ədalət mücəssəməsi hesab edən bəzi beynəlxalq dairələr erməni təəssübkeşliyindən bu gün də əl çəkməyərək, real faktların, foto və videoların, şahidlərin olduğu Xocalı qətliamını soyqırım kimi deyil, yüz il öncə olduğu uydurulan, qondarma bir məsələni “erməni soyqırımı” kimi tanıtmağa, qəbul etdirməyə çalışır. Ermənilərin xalqımıza qarşı törətdiyi hadisələrə ilk dəfə hüquqi qiymət verilməsi və eyni zamanda baş verənlərə soyqırım statusunun verilməsi prosesi ilk dəfə Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə baş tutmuşdur. Ümummilli Liderin imzaladığı 1998-ci il 26 mart tarixli Fərmanı ilə 31 mart tarixi Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü kimi qeyd olunmağa başlanılıb .İmzalanamış müvafiq fərmandan sonra soyqırım hadisələrinin öyrənilməsi istiqamətində xüsusi işlər görülmüş, çoxlu sayda elmi əsərlər yazılaraq xarici dillərə tərcumə olunmuşdur. Soyqırımı həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə dolğun şəkildə çatdırılması prosesi bu gün Müzəffər Prezidentimiz cənab İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən uğurlu siyasətin əsas prioritet istiqamətlərindən biridir. 2009-cu ildə Cənab İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə Quba şəhərində “Soyqırım memorial kompleksinin” yaradılması, “1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımının 100 illiyi haqqında” Sərəncamın imzalanması bu siyasətin tərkib hissəsidir.
